cas.jpgAdalet Bakanlığı’nın öncülüğünde UNICEF’in desteğiyle uygulanan Çocuklar İçin Adalet Projesi kapsamında psiko-sosyal ve hukuki müdahale anlamında yeni bir yaklaşım yöntemi oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu alanda çalışanlar için rehber ve kılavuzlar oluşturulmuş, personel hizmet içi eğitimden geçirilmiş, sempozyumlar, çalıştaylar düzenlenmiş, araştırma ve değerlendirme raporları hazırlanmıştır. Tüm bu gelişmeleri takip etmek ve üretilen bilgi ve tecrübelerden sistematik bir şekilde yararlanmak çocuk adalet sisteminin özneleri olan çocukların yüksek yararı açısından son derece önemlidir. Çoğunlukla ideal düzeyde hazırlanan ve sunulan eğitimlerin sahada beklenen değişimi gerçekleştirmediği sürekli dillendirilen bir husustur. Gerek insan kaynağı yetersizliği, gerek çalışanların özlük haklarının düşük olması gibi etkenler nedeniyle yeterli motivasyon sağlanamadığı için uygulamada aksaklıklar yaşanmaya devam etmektedir. Sosyal psikolojide bir kural vardır: “Tutumları etkileyebilirsiniz ancak bu davranışların değişeceği anlamına gelmez.” Davranış değişikliği bireysel yapısal değişimlerin ötesinde daha pek çok değişimin birlikte gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkacak bir durumdur. Bu nedenle sosyal sorunlar alanında bir model üretildiğinde bu modelin yerelde etkin bir şekilde uygulanmasının uzun yıllar alacağı bilinmelidir. Sistem ne kadar mükemmel olursa olsun uygulanabilirliği çalışanların inancı ve bakış açısı kadardır.

Bir ülkenin çocuk sorunu aslında temel medeniyet problemlerinden birisidir. Bu nedenle ülkesinin geleceğiyle ilgili bir medeniyet tasavvuru olmayan çocuk adalet sistemi çalışanlarının günü kurtarmanın ötesinde bir çabası olmayacaktır. “Her çocuk insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşam sürme hakkına sahiptir. Bu konuda her ne ad altında olursa olsun hiçbir çocuğa ayrımcılık yapılamaz.” Hiçbirimiz fikir düzeyinde bu ilkelere karşı çıkmayız ancak uygulamada bu değerleri yaptığımız çalışmalara ne kadar aktarabiliyoruz. Örneğin; mükerrer suç işleyen bir çocukla çalışırken yasal zorunluluktan kaynaklanan işlemlerin bir adım ötesine geçerek karamsarlığa kapılmadan inanç ve duyarlılıkla değişim ve dönüşüm için heyecan duyabiliyor muyuz? O çocuğun gözlerine bakıp özündeki masum çocukla temasa geçebiliyor muyuz? Geçmiş yaşantısını hayalen de olsa zihnimizde canlandırıp; kaybedenlerin mekanlarında gayrı meşru ilişkiler yumağından çocuğu çıkarıp yerine kendimizi koyabiliyor muyuz? O çocuk ruhuyla yaşadığı acının, ızdırabın yoğunluğunu iliklerimizde hissedebiliyor muyuz? Tüm bunları hissedebilmek insani ve mesleki duyarlılığınızı sürekli canlı tutmanızı gerektirecek üstün bir çabanın ürünü olacaktır. Bu çaba ve gayreti kendinizde hissetmiyorsanız, aklınızı ve kalbinizi yenilemenizi öneririm. Aklın aydınlatılması sosyal bilimler ışığında geliştirilen yeni bilgileri sürekli okumak ve özümsemekle mümkündür. Kalbin aydınlatılması ise inanç ve insani değerlerinizden alacağınız manevi destekle mümkündür. Tüm mahlukatın Rabbi olan (terbiye edicisi) Allah’a inanıyorsanız, hangi durumda olursa olsun yaratılanı hoş görür, sonra da kötülüklerden korumak için çaba gösterirsiniz. Hümanist duygular taşıyorsanız insanlık alemine katkı sağlama sorumluluğunuz olduğunu bilir, insanlığın refahı ve saadeti için mücadele edersiniz. Kendi gelişimimizi sağlamanın yegane yolunun, ötekinin gelişimine katkı sağlamaktan geçtiğini unutmamalıyız. Uzayda süratle yol alan dünya gemisinde eşit onura sahip insanlar olarak hareket ettiğimizi düşünürsek, geminin su almasının birlikte batacağımız anlamı taşıdığını akılda tutmalıyız.

Bu amaçla ülkemizde Çocuk Adalet Sistemi alanında üretilen bilgi paketlerini bu sayfada paylaşmayı hedeflemekteyiz. Kamu kurumlarının, sivil toplum kuruluşlarının elektronik ortamda paylaştıkları dokümanların paylaşılacağı bu ortam hiçbir ticari çıkar gözetmeksizin aklın ve kalbin aydınlanması amacıyla kullanılacaktır. Burada yayınlanan elektronik belgelerden yayınlanmasının uygun olmadığını belirten telif sahibinin bize ulaşması halinde belge anında yayından kaldırılacaktır.

Bu vesileyle çocuk adalet sistemi çalışanlarına başarılar diliyorum.

Zeki Karataş, Öğretim Görevlisi. 

ÇOCUKLAR İÇİN ADALET PROJESİ KAPSAMINDA YAYINLANAN E-KİTAPLAR: www.cocuklaricinadalet.org

Çocuk Adalet Sistemi Çalışanları İçin Eğitim Programı: Sosyal Çalışma Görevlileri İçin Eğitim Kitabı-2013

Çocuk Adalet Sistemi Çalışanları İçin Eğitim Programı: Hukukçular İçin Eğitim Kitabı-2013

Ulusal Çocuk Mevzuatı-2013

Uluslararası Çocuk Mevzuatı-2013

Çocuk, Suç ve Bireyselleştirilmiş İyileştirme-2014